Haber Tarihi: , 15:39 162 kez okundu

Kahtal─▒ K├╝rt Ayd─▒n Osman Sebr├«ÔÇÖnin hayalleri

7 Ocak 1905 - 12 Kas─▒m 1993 tarihleri aras─▒nda ya┼čayan, aslen KahtaÔÇÖn─▒n Narince k├Ây├╝ do─čumlu ┼×air Osman Sebr├«`nin ya┼čam hikayesi..



Osman Sebrî, Kürt ayd─▒nlanma istasyonuna dönü┼čen evinden ç─▒kanlar─▒ "Nebin peyayê xelkê" (Ba┼čkalar─▒n─▒n askeri/adam─▒ olmay─▒n) ö─čüdüyle u─čurluyordu. ┼×eyh Said, Xoybûn, Ararat ve Dersim direni┼člerinin tan─▒─č─▒ Sebrî, ziyaretine gelen Öcalan a "Hayallerimizi gerçekle┼čtiriyorsunuz, hayat─▒m─▒n hiçbir döneminde bu kadar gururlu olmad─▒m” diyordu.

Celadet Bedirxan’─▒n ölümü sonras─▒ndaki günlerdi. Hayat arkada┼č─▒ Rew┼čen için ┼×am art─▒k Celadetsiz geçiyordu. 1951 y─▒l─▒n─▒n bir sonbahar günüydü. Rew┼čen Bedirxan, uzun y─▒llard─▒r tan─▒┼čt─▒─č─▒ eski aile dostu, e┼činin dava arkada┼č─▒ Osman Sebri’ye “Birayê Osman” (Osman karde┼č) diye seslendi, sonra birden “Hay─▒r, hay─▒r karde┼č de─čil, Apo, evet ismin Apo olsun” diye düzeltti.

Osman Sebrî gülümseyerek “Dotmam (amca k─▒z─▒) sen nas─▒l istiyorsan, öyle olsun” devam etti. O geceden itibaren art─▒k Sebrî, bütün Rojava da ve Suriye de yeni takma ad─▒yla an─▒ld─▒, Kürtlerin "Apo Osman ─▒" oldu. Y─▒llar sonra ise hasta yata─č─▒nda çocuklar─▒na "Hayat─▒m boyunca bu isimden gurur duydum, bana verilen ismin lay─▒k─▒yla ya┼čamazsan─▒z, hakk─▒m─▒ helal etmem" diyecekti.

Zira Osman Sebrî 20 y─▒l önce, 11 Ekim 1993 günü “Ruknedin” ya da “Taxa Kurdan” (Kürt mahallesi) olarak ┼×am’─▒n kenar mahallesinde bulunan iki odal─▒, mütevazi evinde, bu dünyadan göç etti─činde geride Kürdistan da direni┼č ve ayd─▒nlanman─▒n izleriyle dolu bir hayat öyküsü b─▒rakt─▒. Asl─▒nda hayat─▒ özgürlük yolunda Kürdün hayal k─▒r─▒kl─▒klar─▒n─▒n özetiydi. Umutlar─▒ ise Kürdistan ─▒n tan vaktinde atan güne┼č kadar hep taze kald─▒.

20 ya┼č─▒nda ┼×eyh Said serhildana kat─▒lm─▒┼č, iki amcas─▒n─▒n idam sehpas─▒nda kaybetmi┼č, aç-susuz günlerce Anadolu ya giden sürgün trenlerinde t─▒kal─▒ kalm─▒┼č, Xoybûn Cemiyeti nin "gizli pusulas─▒n─▒" Seyid R─▒za ya ula┼čt─▒rmak için Binxetê den Dersim e do─čru aylarca süren zorlu bir yolculu─ča ç─▒km─▒┼č, ömrünü Rojava devrimi hayaliyle geçirmi┼čti./

1990’lar─▒n ba┼č─▒nda çekilmi┼č bir foto─čraf. Yer; Osman Sebrî’nin evi. Yata─č─▒nda oturan Sebrî’nin bir misafir var; Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan. Koyu bir sohbetteler. Öcalan’─▒n arkas─▒ndaki duvarda yan yana dizilmi┼č foto─čraflar var. En sa─čda bir çocuk gülümsüyor, ─░sveç’te ya┼čayan torunu Siyabend in foto─čraf─▒d─▒r. Yan─▒nda Öcalan ve gerilla posterleri, Serxwebûn takviminden bir sayfa.

HAYATINDAK─░ ─░K─░ ÇERKEZ...

En ba┼čtaki foto─čraf ise 1985 y─▒l─▒ndaki kaybetti─či e┼či ┼×adiye han─▒ma ait. ┼×adiye han─▒m Çerkez di, eski bir Osmanl─▒ generali olan Recep To─čuz un k─▒z─▒yd─▒. Ne gariptir ki Osman Sebrî nin hayat─▒ ve mücadelesinde, kö┼če ba┼člar─▒nda, hep Çerkezler vard─▒. 1926 y─▒l─▒nda Adana cezaevinde kald─▒─č─▒nda "┼×eyh Said isyan─▒ hükümlüsü" Hüseyin Hilmi Atik le tan─▒┼čm─▒┼čt─▒. Hüseyin Hilmi Çerkez dir, Bingöl kaymakam─▒yken arkada┼č─▒ ┼×ex Said in ba┼člatt─▒─č─▒ serhildana kat─▒ld─▒─č─▒ için 15 y─▒l hapis cezas─▒na çarp─▒t─▒lm─▒┼čt─▒r.

Osman Sebrî an─▒lar─▒nda Hüseyin Hilmi den "─░lk vatanseverlik derslerini ondan ald─▒m" diye söz eder. Çerkez olmas─▒na ra─čmen Kürt davas─▒na kat─▒ld─▒─č─▒ için Hüseyin Hilmi ye büyük hayranl─▒k duyar. Amcalar─▒n─▒n asl─▒nda bir özgürlük mücadelesi için idam edildi─či dü┼čüncesi, Ankara hükümetine besledi─či "intikam" duygusu Hüseyin Hilmi den ald─▒─č─▒ Kürtçülük dersleriyle "ete kemi─če" bürünmü┼čtür, fakat henüz örgütlü bir mücadeleyle tan─▒┼čmam─▒┼čt─▒r.

Sebrî, 2 ay Adana cezaevinden kald─▒ktan sonra Konya’ya, oradan da Denizli ye gönderildi. 1928 y─▒l─▒nda 48 Kürt tutukluyla serbest b─▒rak─▒l─▒r. Arkada┼člar─▒yla 3 ay Denizli de çal─▒┼č─▒p dönü┼č paras─▒n─▒ biriktirip yola ç─▒kar.

┼×eyh Sait isyan─▒ sürgünleriyle dolu tren arkas─▒nda uçsuz-bucaks─▒z Çukurova y─▒ b─▒rak─▒p Gavur da─č─▒n─▒n derinliklerine do─čru yol ald─▒─č─▒nda bir arkada┼č─▒ Kadri Cemal Pa┼ča n─▒n da trende oldu─čunu ve kendisiyle tan─▒┼čmak istedi─čini ö─črenir. Burdur sürgünü Kürt Talebe Hêvî Cemiyeti nin kurucular─▒ndan olan ve e┼čiyle birlikte Suriye ye s─▒─č─▒nmak için yola ç─▒kan Kadri Cemil Pa┼ča, Osman Sebrî yi oldukça s─▒cak kar┼č─▒lar ve "─░ki amcan─▒n idam─▒ndan sonra korkmuyor musun?" diye sorar. Sebrî’nin yan─▒t─▒ nettir; "Hay─▒r, asla korkmuyorum." Cemil Pa┼ča "Bu, gönlünde ülke için çal─▒┼čma istemi anlam─▒na m─▒ geliyor" diye devam eder, Sebrî nin yan─▒t─▒ "Kalbimin ate┼čiyle herkesten daha fazla çal─▒┼čabilirim"dir.

Yol boyunca Kadri Cemil Pa┼ča ile süren tart─▒┼čmalar─▒n ard─▒ndan art─▒k Osman Sebrî nin kafas─▒ndaki "örgütlü mücadele" netle┼čmi┼čtir. Osman Sebrî, Halep e do─čru yol alan trenden "Eyn El-Ereb" (Kaniya Ereban-Kobanî nin Arapça ismi) yak─▒nlar─▒nda iner.

Amcas─▒ ┼×ükrü A─ča n─▒n vasiyetini yerine getirecektir. ┼×ükrü A─ča, Diyarbak─▒r cezaevinde idam sehpas─▒na yürümeden önce ondan kendilerini ihbar eden Bedir A─ča y─▒ öldürmesini istemi┼čti ve onu "Silahs─▒z ve arkadan kesinlikle vurma, yüzüne bakacaks─▒n ve amcam─▒n vasiyetini yerini getiriyorum diyeceksin" ┼čeklinde s─▒k─▒ s─▒k─▒ tembih etmi┼čti.

┼×EYH SA─░D SERH─░LDANIYLA BA┼×LAYAN GÜNLER...

Ad─▒yaman ─▒n s─▒n─▒rlar─▒ içinde kalan Narince köyünde 1905 te dünyaya gelen ve babas─▒n─▒ küçük ya┼čta tifodan kaybeden Osman Sebrî yi amcas─▒ ┼×ükrü A─ča yan─▒na alm─▒┼čt─▒. Bir gün, aralar─▒nda 19 ya┼č─▒ndaki Osman Sebrî nin de bulundu─ču Mirdês a┼čiretinin ileri gelenlerini ça─č─▒ran ┼×ükrü A─ča "┼×eyh Said silahl─▒ mücadele ba┼člatm─▒┼č, ona yard─▒m etmemiz gerekiyor, e─čer ┼×eyh Said k─▒r─▒l─▒rsa bütün Kürtleri k─▒l─▒çtan geçirecekler, ne diyorsunuz?" diye sorar. A┼čiretin meclis toplant─▒s─▒nda ┼×ükrü A─ča bir plan yapar ve hemen i┼če koyulur.

Mustafa Kemal ve dönemin ba┼čbakan─▒ Fethi Okyar a mektup gönderen ┼×ükrü A─ča, Türk hükümetinden ┼×eyh Said e kar┼č─▒ bir milis ordusu olu┼čturmak için yard─▒m ister. Üç gün sonra ┼×ükrü A─ča ya te┼čekkür telgraf─▒ çeken Okyar, memnuniyetini dile getir ve milislerin kime ba─čl─▒ olaca─č─▒n─▒ sorar. ┼×ükrü A─ča, 480 ki┼čiden olu┼čacak milis gücünün kendisinin sorumlulu─čunda olaca─č─▒n─▒ ve Osman Sebrî nin de yard─▒mc─▒s─▒ olaca─č─▒n─▒ yazar. Ama ayn─▒ anda ┼×eyh Said e de mektup yazan ┼×ükrü A─ča "Biz hareketine destek vermek için silahland─▒k, Urfa ya ula┼č─▒rsan─▒z, bu taraf─▒ milislerimle alaca─č─▒m" der.

Ancak hareket Diyarbak─▒r ─▒ geçemez (Osman Sebrî an─▒lar─▒nda s─▒kça "┼×eyh Said neden Diyarbak─▒r surlar─▒na tak─▒l─▒p kald─▒?" sorusunu sorar) ve h─▒s─▒mlar─▒ Bedri A─ča, plan─▒ de┼čifre eder. Bedri A─ča n─▒n ayr─▒nt─▒l─▒ ihbar─▒ndan sonra Mirdês a┼čiretinin 480 adam─▒ hakk─▒nda dava aç─▒lacak ve ─░stiklal Mahkemesi a┼čiretin reislerine ┼×ükrü ve Nuri A─ča karde┼člere idam cezas─▒ verecek, Osman Sebrî yi de 6 y─▒l hapis cezas─▒na mahkum edecekti.

1 TEMMUZ 1930 TAARRUZU VE ─░LK BÜYÜK KIRILMA...

Osman Sebrî, 1929 y─▒l─▒nda tahliye edildikten sonra günlerce süren kovalamacan─▒n ard─▒ndan nihayet bir sabah amcas─▒n─▒ vasiyetini yerine getirdi. Amcas─▒n─▒n dedi─či gibi Bedir A─ča y─▒ silahl─▒ ve yüzüne bakarak vuran Sebrî, solu─ču "Binxetê"de ald─▒. (Osman Sebrî nin an─▒lar─▒n─▒n aksine kimi kaynaklar Ri┼čvan a┼čiretinin Kahta daki Zürevkan kolunun lideri olan Hac─▒ Bedir A─ča n─▒n hastal─▒k sonucu öldü─čünü iddia eder. II. dönem Malatya ve III. dönem Kars milletvekilli─či yapan Bedir A─ča, AKP eski genel ba┼čkan yard─▒mc─▒s─▒ Mir Dengir F─▒rat ─▒n dedesidir)

1929 y─▒l─▒n son günlerinde s─▒n─▒r─▒n di─čer taraf─▒ "Binxetê"ye geçen Osman Sebrî Celadet Bedirxan ile tan─▒┼č─▒r ve Xoybûn a kat─▒l─▒r.

1930 y─▒l─▒nda Xoybûn, A─čr─▒ direni┼čine destek için harekete geçer.

1 Temmuz 1930 da ba┼člamas─▒ planlanan operasyonun plan─▒ ┼čöyledir; Celadet Bedirxan a ba─čl─▒ birlikler Cizre-Botan ─▒, Haco A─ča ya ba─čl─▒ birlikler Hevêrikan bölgesini, Ekrem Cemil Pa┼ča ya ba─čl─▒ birlikler Dêrik i, Milli a┼čiretinin reisi ─░brahim Pa┼ča n─▒n o─člu Mahmut Viran┼čehir e ve Osman Sebrî ye ba─čl─▒ birlikler ise Urfa merkezi alacakt─▒r. Zira Xoybûn e göre A─čr─▒ y─▒ bast─▒rmak için Türk ordusu a┼ča─č─▒ Kürdistan daki gücünü azaltm─▒┼čt─▒r.

1 Temmuz günü Osman Sebrî nin komutanl─▒─č─▒ndaki 38 ki┼čilik bir birlik, Suruç tan Türkiye s─▒n─▒r─▒na geçer ve yollar─▒na ç─▒kan ilk Türk karakoluna sald─▒r─▒r. Kürt milisler, burada 5 askeri öldürüp karakolun komutan─▒ esir al─▒r. Fakat ne gariptir taarruzda silah patlatan tek birlik Osman Sebrî nin birli─čidir. Zaten yaz boyu Urfa ovas─▒nda sakland─▒ktan ve Bat─▒ Kürdistan a döndükten sonra gerçe─či ö─črenecek ve hayat─▒ndaki ilk büyük k─▒r─▒lmay─▒ ya┼čayacakt─▒r.

Ba┼čar─▒s─▒z 1 Temmuz taarruzundan sonra Suriye deki Frans─▒z yönetimi Xoybûn üyelerini tutuklay─▒p ┼×am a gönderir. Böylelikle Osman Sebrî nin de ┼×am günleri ba┼člar, burada ilk say─▒s─▒ 15 May─▒s 1932 te ç─▒kacak ilk Kürtçe latin alfabeli Hawar (imdat/ç─▒─čl─▒k) dergisinde yazar, Kürt ayd─▒nlanma hareketine ┼čiir, öykü ve ara┼čt─▒rmalar─▒yla kat─▒l─▒r.


osman


HAWAR LI GÜNLER...

Celadet Bedirxan ─▒n yönetiminde ç─▒kan derginin ilk say─▒s─▒nda ┼čair Qedrîcan, Osman Sebrî ye hitaben "E─čer ç─▒─čl─▒k varsa yard─▒m ça─čr─▒s─▒ pe┼činden gelir" ba┼čl─▒─č─▒yla ┼ču mektubu yazar: "Karanl─▒k bir gece, göz gözü görmüyor. Yerdeki buz ayaklar─▒m─▒ kesiyor. Sert rüzgar bazen bir kula─č─▒mdan girip di─čerinden ç─▒k─▒yor. Nerede oldu─čumu bilmiyorum. Varl─▒─č─▒m─▒ bastonumu yere vurarak ç─▒kart─▒yorum..."

Hawar’daki yaz─▒lar─▒ Frans─▒zlar─▒ rahats─▒z edecektir. 1935 y─▒l─▒nda Madagaskar adas─▒na sürgüne gönderilir. Burada idam edilen amcalar─▒n─▒ anlatan "Evîn" ismil bir ┼čiir kaleme al─▒r. 1937 te serbest b─▒rak─▒lan Osman Sebrî, Hawar ─▒n ard─▒ndan gelen Kürtçe "Ronahî, "Stêr ve "Roja Nû" dergilerinde de yazd─▒, kalemi ve fikirleri o y─▒llarda Kürdistan’─▒n arka bahçesi, cephe gerisi gibi duran Rojava da modern bir benli─če kavu┼čan Kürt ayd─▒nlanmas─▒n─▒n en önemli halkas─▒ oldu.

1957 y─▒l─▒nda ise Halep te küçük bir evde, Rojava n─▒n ilk Kürt partisi Kürdistan Demokrat  Partisi-Suriye (PDK-S) kurulmas─▒na öncülük etti. PDK-S nin Genel Sekreteriyken ┼×am rejiminin a─č─▒r i┼čkencelerinden geçti, y─▒llarca cezaevinde kald─▒. Rejimin 1965 teki Kürt bölgelerini Arapla┼čt─▒rma operasyonu "Arap kemeri"ne kar┼č─▒ direni┼či ┼čiddetle savunan Sebrî, parti içi hiziple┼čmelerden dolay─▒ 1970 lerin ba┼č─▒nda PDK-S den istifa etti.

Bu tarihten sonra ┼×am daki evine çekildi, bir yandan an─▒lar─▒n─▒, ölümle burun buruna geldi─či y─▒llar─▒ kaleme ald─▒, di─čer yandan öykülere, ┼čiirlere a─č─▒rl─▒k verdi. 1984 y─▒l─▒nda yay─▒nlad─▒─č─▒ "Çar leheng" (4 kahraman) kitab─▒nda tan─▒d─▒─č─▒ A─čr─▒ ve ┼×eyh Said direni┼čçileri; Ferzende, Seyitxan, Ramazan ve Adil beyin hikayelerini anlatt─▒.

1980’lerde tüm Kürdistan’da oldu─ču gibi Osman Sebrî’de de yitik umutlar─▒ yeniden ye┼čerten bir hareket do─čuyordu.

Avrupa’ya ç─▒kmak üzere olan ve ┼×am’daki evinde kendisini ziyarete gelen ‘ayd─▒nlara’ ┼čunu diyordu: "Siz Avrupa ya giderken, Apocular ülkeye gidiyor, bak─▒n size diyorum; onlar kazanacak, siz kaybedeceksiniz."

Osman Sebrî, bir Kürt ayd─▒nlanma istasyonuna dönü┼čen evine ziyarete gelenleri hep "Nebin peyayê xelkê" (Ba┼čkalar─▒n─▒n askeri olmay─▒n) ö─čüdüyle u─čurluyordu.

Osman Sebrî kendisini s─▒kça ziyaret eden Öcalan a ise ┼čunu diyordu: "Hayallerimizi gerçekle┼čtiriyorsunuz. Hayat─▒m─▒n hiçbir döneminde bu kadar gururlu olmad─▒m. Art─▒k Kürdistan’─▒ özgürle┼čtirecek bir örgüt var."


Kaynaklar;


1- Osman Sebrî nin Berlin de ya┼čayan o─člu Ho┼čen Sebrî nin ANF ye verdi─či bilgiler.


2- Bîranînên Osman Sebrî (Osman Sebrî nin an─▒lar─▒), Aram Yay─▒nlar─▒, 2004, ─░stanbul

3- Napolyon-Selaheddîn, Osman Sebrî, Belkî Yay─▒nlar─▒, 2011, ─░stanbul,


4- Kâhta dan Madagaskar a Osman Sebrî, "welatekurdan.blogspot.de"

5- Rojava n─▒n siyasal yap─▒s─▒, Amed Dicle, 14 Eylül 2013, ANF



FiratNews


s├Âzl├╝k ve kelime anlam─▒

Bu Haber ile ─░lgili Yorumlar

Toplam 0 Yorum
  • Bu Habere Hen├╝z Yorum Yaz─▒lmam─▒┼čt─▒r. ─░lk Yorumu siz yaz─▒n.
Bu Haberle ─░lgili Yorumunuzu Yaz─▒n:
Ad Soyad:
Varsa Email:
8+4=
Yaz─▒lan yorumlar kahta.gen.tr'nin g├Âr├╝┼č ve d├╝┼č├╝ncelerini yans─▒tmamaktad─▒r. Yorum; yazan ki┼čiyi ba─člar.
Kuzey Eczanesi
725 7458
3 Nolu Sa─čl─▒k Oca─č─▒ Kar┼č─▒s─▒ Girne Eczanesi

(24 Temmuz 2014 )
Bizi Google+'da bulun