Dünyanın 8. Harikası olarak bilinen Kahta İlçesinin Karadut Köyünde bulunan Kommagene Krallığına ait Nemrut Dağı Tümüsünün restorasyon ve korunması yaz-boz tahtasına döndü.

Büyük miktarda paralar ödenerek hazırlanan projeler bakanlıkta kayboluyor veya rafların tozları arasında tanımaz hale geliyor.

Bu güne kadar üç defa hazırlanan projelerden eser kalmadı. Yeniden hazırlana son NONO projesinden de bir haber çıkmadı.

2006 yılında zamanın AKP Genel Başkan Yardımcısı Dengir Mir Mehmet Fırat, dünyanın sekizinci harikası olarak adlandırılan Adıyaman ın Kâhta ilçesindeki Nemrut Dağı nın restorasyonu için üç kez ihaleye verilerek parası ödenen projelerin Kültür ve Turizm Bakanlığı arşivlerinde kaybolduğunu ileri sürmüştü.

AKP Genel Başkan Yardımcısı Dengir Mir Mehmet Fırat, dünyanın sekizinci harikası olarak adlandırılan Adıyaman ın Kâhta ilçesindeki Nemrut Dağı nın restorasyonu için üç kez ihaleye verilerek parası ödenen projelerin Kültür ve Turizm Bakanlığı arşivlerinde kaybolduğunu ileri sürdü.

Memleketi Kâhta da incelemelerde bulunan Fırat, projelerin kaybolmasının bilimsel ahlaka sığmadığını belirtti. Fırat, şunları söyledi: "Daha önce Nemrut restorasyonuyla ilgili çizilmiş üç projenin raporları bende var. AKP den önce de milletvekiliydim. Kâhtalı olduğum için Nemrut restorasyonuyla ilgili çalışmaları takip ediyordum. İki kez Türkiye deki üniversiteler, bir kez de Hollanda daki bir vakıf, Nemrut restorasyonu

için projeler yaptı. Yanımda belgeleri var.

Nemrut Dağı nın restorasyonu için aralıklarla üç kez projelerin ihalesi yapıldı. Bu projeler için paralar ödendi. Hatta birkaç yıl önce Hollandalılar tarafından restorasyon çalışmaları başlatıldı. Çalışmalar devlet kontrolünde yapılıyordu. Nemrut Dağı nın restorasyonunun gündeme geldiği son günlerde proje ihalelerinden bahsedilince, bakanlıkta projeler olduğunu, hem de üç ayrı proje bulunması gerektiğini söyledim. Ne yazık ki verilen cevapta, bakanlık arşivlerinde projelerle ilgili belge bulunmadığı iletildi. Nasıl olur da üç yıl süren çalışmanın belgeleri arşivlenmez? Konunun araştırılmasını isteyeceğim. Ayrıca elde ettiğim raporlarda restorasyon projesinin yapılmasında Nemrut Dağı na çıkamayan bir bilim adamının da imzasına rastladım." Şeklinde bu acı gerçek dile getiriliyordu.

Nano’dan Da Haber Çıkmıyor

Son olarak Geçtiğimiz Mart Ayı sonlarında “Nemrut heykelleri nano teknoloji ile korunacak” haberi turizmcileri ve tarihçileri sevindirmeye başladı.

CNN TÜRK kaynaklı Haber şöyleydi :

“ Kommagene Krallığı na ait devasa kral ve tanrı heykellerinin bulunduğu, dünyanın 8. harikası olarak kabul edilen Adıyaman ın Kahta İlçesi nde bulunan 2 bin 206 metre yükseklikteki güneşin doğuşunun en güzel seyredildiği yer olan Nemrut Dağı, her yıl binlerce yerli ve yabancı turist tarafından ziyaret ediliyor.

Ancak, özellikle Atatürk Barajı nın yapımıyla bölgede değişen iklim şartları, heykellerin üzerinde çatlaklar oluşmasına neden oldu.

Bunun üzerine 2007 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı ile ODTÜ arasında, Kommagene-Nemrut Koruma ve Geliştirme Programı anlaşması imzalandı.

Programın başkanlık görevini yürüten ODTÜ Mimarlık Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Neriman Şahin Güçhan, heykellerdeki tahribatı en aza indirmek için heykeller üzerinde bakterili koruma çalışması yürüttüklerini, çalışmada su geçirmeyen ama buharla ısı sağlayan nano teknoloji özel kumaşlarla deneme yaptıklarını söyledi.

Nano teknolojisiyle üretilen kumaşların verimliliği konusunda kış döneminde, laboratuarda ve Nemrut Dağı ndaki bazı taşlarda denemeler yaptıklarını vurgulayan Doç. Dr. Neriman Şahin Güçhan, "Net sonuçları Nisan ayı içerisinde almış olacağız ama şu ana kadar edindiğimiz bilgiler uygulamanın verimli olduğunu gösteriyor. İklim şartları nedeniyle üzerlerinde çatlaklar oluşan heykellerin korunması için titiz bir çalışma yürütüyoruz. Bakterimi korumada aldığımız sonuçların ardından kış mevsiminde heykellerin nano teknolojisi ile üretilen kumaşlar ile korunması için yaptığımız çalışmalardan olumlu sonuçlar aldık" dedi.

Güçhan, "Kış mevsiminde, laboratuarda denediğimiz özel kumaş kılıflarını, dağdaki bazı taşlarda da uyguladık. Geçtiğimiz eylül ayında dağdaki örnek taşlara sardığımız nano teknoloji kılıfların sonuçlarını yerinde gördükten sonra, su geçirmeyen ama su buharını geçiren ısı sağlayan bu kumaşlarla heykelleri giydirebilirsek heykelleri kış koşullarında ıslanma, donma ve buna bağlı çatlamalardan dolayı zarar görmesini engelleyeceğiz. Bu sağlandığında Nemrut için çok önemli bir eylem olacak. Eğer bunu başarabilirsek en azından dağdaki kral ve tanrı heykelleri ile önemli taşlara bu özel kumaşlardan giydirdiğimizde, kışın olabilecek olumsuzluklardan kurtarmış olacağız" diye konuştu.



Heykeller geleceğe nano koruma ile taşınacak

Daha önce bakterili uygulama tekniği ile korunan ancak nano kılıflar ile iklim şartlarından oluşabilecek zararlarının önlenmesiyle Nemrut Dağı ndaki devasa heykellerin geleceğe sağlıklı şekilde taşınabileceğini vurgulayan Neriman Şahin Güçhan, "Nemrut Dağı ndaki heykellerde iki uygulama yaptık. Öncelikle, bakterili koruma heykeller üzerinde uygulandı. Hem laboratuarda hem de dağdaki uygulamalarda başarılı sonuçlar aldık. Bu yıl dağda denediğimiz nano teknoloji kumaşların sonuçlarını da alacağız ve bu iki uygulama Nemrut Dağının gelecekte daha iyi şartlarda korunabilmesi için çok büyük önem taşıyacak" dedi.

Doç. Dr. Güçhan, "Bu uygulamalar birbirlerine alternatif değil. Biri olursa, diğeri olmaz gibi algılanmamalı. Çünkü her iki alternatifi birlikte uygulayacağız. Ekibimiz ve bilimsel danışma kurulumuz tüm sonuçları aldıktan sonra hayata geçirilecek olan uygulamaya karar verecek. Uygulamanın taşların dolayısıyla da heykellerin korunmasına ciddi katkı sağlayacağını düşünüyorum. 2010 yılında bir bütün deneylerimizi tamamlamayı düşünüyoruz. Umuyorum ki bundan sonraki uygulamalarda; nano teknoloji ile üretilmiş kumaşlardan hazırlanacak kılıflar bakteri üremesini engelleyeceğiz" diye konuştu.



Çevre düzenlemesine 10 milyon TL harcanacak

Doç. Dr. Güçhan, 2010 yılı içerisinde AB fonları ile Kültür ve Turizm Bakanlığı ndan sağlanacak olan kaynaklar ile Nemrut Dağı nın çevre düzenlemesi ve hizmet evi yapımına 10 milyon lira harcanacağını da kaydetti.

Özellikle Nemrut Dağı na gelen yaşlı ve engelli ziyaretçilerin dağa tırmanışta sorun yaşamaması için bir proje yaptıklarını da anlatan Güçhan, "Özel olarak tasarlanmış bir uzay kapsülü ile ziyaretçi girişinden, doğu terasına giden yol üzerine iki ray sistemi döşenecek ve bu kapsül rayların üzerine yerleştirilecek. Nemrut dağında böylesine teknolojik bir sistemin doğal yapıya da uyum sağlamasını istiyoruz. Bu nedenle döşenen rayların arasındaki boşlukta bu uzay kapsülünü zirveye katırlar çekecek. Böylece uzay kapsülünün tarihi yapı içersinde daha iyi görünmesini sağlayacağız. Buna paralel olarak, koruma açısından devam ettirdiğimiz restorasyon projesi tamamlanacak" dedi.

Bu projeden de şu ana kadar bir ses çıkmadı.

Kısacası Nemrut Dağı Yaz- Boz tahtasına döndü.